Podstawowym zadaniem filtrów powietrza jest oczyszczanie powietrza z drobnych pyłów przed jego przedostaniem się do silnika. Cząstki zanieczyszczeń (dymy przemysłowe i spaliny, sadza, bakterie, kurz uliczny, zarodniki, pyłki kwiatowe) są zatrzymywane przez specjalny materiał, o porowatej, włóknistej strukturze, odporny na wysoką temperaturę oraz zawilgocenie wodą i olejem. Filtry powietrza redukują też szumy powstające przez zasysane powietrze. Jednak części te, w przypadku nieprawidłowego funkcjonowania (np. wskutek zapchania), mogą powodować większe zużycie paliwa i wywoływać spadek mocy silnika.